Ο Δήμος της Άνω Σύρου, από τους αρχαιότερους στην Ελλάδα, αποτελείται από τους οικισμούς: Άνω Σύρος, Πισκοπειό, Αληθινή, Μάλια, Κίνι, Άγιο Δημήτριο, Φοινικιά, Μύτακα, Παπούρι, Χαλανδριανή, Πλατύ Βουνί και Σα Μιχάλη. Στη δικαιοδοσία του είναι όλο το βόρειο τμήμα του νησιού, περίπου το 50% της συνολικής έκτασης της Σύρου και το νησί Γυάρος, δηλαδή 50.500 στρέμματα. Ο πληθυσμός του Δήμου είναι περίπου 1700 κάτοικοι, που ασχολούνται με την γεωργία, την κτηνοτροφία, την μελισσοκομία, την ναυτιλία, τον τουρισμό κλπ. Ο Δήμος αναπτύσσεται ραγδαία και συμμετέχει σε πολλά Ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η Διαφορετικότητα της Άνω Σύρου σε σύγκριση με την Ερμούπολη
Πρόκειται για την χαρακτηριστική περίπτωση δύο όμορων περιοχών της Σύρου, του παραδοσιακού οικισμού της Άνω Σύρου και του Ιστορικού αστικού κέντρου της Ερμούπολης, με διακριτή φυσιογνωμία και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Το δε πολιτιστικό τοπίο της κάθε μιας περιοχής είναι μοναδικό και έχει αποτελέσει το σημαντικότερο ίσως στοιχείο διαμόρφωσης της φυσιογνωμίας τους.
Το μόνο κοινό τους χαρακτηριστικό είναι η ελληνική γλώσσα, η εθνική συνείδηση και ο τόπος. Αυτός ο τόπος που τελικά άμβλυνε τις όποιες διαφορές, έτσι που το δίπολο αυτό σήμερα να λειτουργεί ενοποιημένο με ιδανικό τρόπο, διατηρώντας παράλληλα ο κάθε ένας πόλος ξεχωριστά, τα στοιχεία εκείνα που τον κάνουν μοναδικό και του προσδίδουν ιδιαίτερη φυσιογνωμία. Από τη μία, η Μεσαιωνική Καθολική Σύρος, η προστατευόμενη από τη Δύση, που λειτούργησε ως γέφυρα μεταφοράς του Δυτικού Πολιτισμού καθ’ όλη τη Φραγκοκρατία και Τουρκοκρατία στο Κατακτημένο Αρχιπέλαγος και από την άλλη, η Νεοκλασική Ερμούπολη, αποτέλεσμα προσφύγων, η οποία γέννησε και γαλούχησε το Νεοελληνικό Πολιτισμό.
Ως εκ τούτου, ο τόπος συνολικά αποτελεί ένα σημαντικό παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης δύο περιοχών με έντονη διαφοροποίηση σε κάθε επίπεδο. Οι διαφοροποιήσεις αυτές αφορούν σχεδόν σε κάθε επίπεδο δράσης των κατοίκων και ανάπτυξης: στην κοινωνική δομή, τη θρησκεία, την καταγωγή, την αρχιτεκτονική, την οικονομία, τα αισθητικά και αισθητηριακά τοπία.
Ωστόσο, η διαφορετική φυσιογνωμία των δύο περιοχών και η πολυπολιτισμικότητα του τόπου δεν αποτέλεσε εμπόδιο, αντίθετα υπήρξε η αφετηρία για μια ουσιαστική, δημιουργική συνύπαρξη και συνεργασία σε πολιτιστικό, οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο.
«Τα ιστορικά και πολιτιστικά αποθέματα του τόπου είναι τόσα πολλά και διακριτά , που το συγκεκριμένο δίπολο θα μπορούσε να αποτελέσει σήμερα, πόλο έλξης, φάρο πολιτισμού, αλλά και γέφυρα διασύνδεσης της Ανατολής με τη Δύση, με γνώμονα τον πολύ-πολιτισμικό χαρακτήρα που τη διακρίνει», σύμφωνα με την Αρχιτέκτονα μηχανικό Αρχοντούλα Βασιλαρά.
Πηγή: Άρθρο στην «Κοινή Γνώμη» για την παρουσίαση της κ. Αρχοντούλας Βασιλαρά, syros.net, greeknews24.gr